Aardappelseizoen 2026 – Wat hebben we geleerd?
Het aardappelseizoen 2026 was er één dat ons opnieuw liet zien hoe sterk teeltresultaten afhangen van bodemkwaliteit, raskenmerken, weersomstandigheden en timing. Een vroeg pootseizoen, een snel groeiend gewas en daarna een lange periode van hitte en droogte zorgden voor grote verschillen tussen percelen. In deze blog blik ik terug op wat we hebben gezien, wat goed ging, waar de uitdagingen lagen en welke lessen we meenemen richting 2027.
Aardappelkwekersverenigingen bestaan 70 jaar.
De Drentse en Groninger Aardappelkwekersvereniging, de Fries-Groningse Aardappelkwekersvereniging en de Aardappelkwekersvereniging Midden-Nederland hebben op 30 januari in het gevangenismuseum in Veenhuizen het 70 jarig jubileum gevierd. De verenigingen spelen tot de dag van vandaag een cruciale rol bij de beproeving van jonge nieuwe rassen, het uitwisselen van kennis door middel van vergaderingen en het organiseren van excursies in het binnen- en buitenland. Daarnaast wordt er door de verenigingen gezamenlijk ieder jaar een veredelingscursus georganiseerd en coördineren ze het uitreiken van de wandborden binnen het Geert Veenhuizen fonds. Een levendige club met een gezamenlijke passie, de aardappelveredeling.
Virus is weer actueel in de pootgoedteelt
Het bijzondere voorjaar zorgt dit jaar voor veel primair virus zieke planten in de aardappelvelden. Een aantal rassen zijn resistent maar de meeste grote rassen zijn in meer of mindere mate vatbaar voor Y-virus. Daarnaast verschillen de rassen in gevoeligheid waardoor het virus niet altijd goed is te zien. Primair geïnfecteerde planten vertonen vaak andere symptomen dan secondaire zieke planten. Wanneer een geïnfecteerde knol opnieuw als pootgoed wordt gebruikt krijg je opnieuw een zieke plant. Zieke knollen kunnen in sommige rassen typische groeischeuren vertonen. YNTN gevoelige rassen geven necrotische plekken op en in de knol. Met name knollen van vroeg geïnfecteerde planten kunnen in de nateelt onder minder gunstige groeiomstandigheden (droogte en hitte) zorgen voor een afwijkende sortering en een lagere opbrengst.
Robuuste aardappelrassen hebben de toekomst
Kweekbedrijven kweken robuuste aardappelrassen die voldoen aan de eisen van de markt. Rassen die stress bestendig zijn, weerbaar tegen ziekten en plagen en passen binnen de vele aanwezige marktsegmenten. Handelshuizen hebben de verantwoordelijkheid om deze nieuwe rassen samen met een goed teeltadvies en marktintroductieprogramma in de markt te zetten. Telers zijn verantwoordelijk voor een goed management om er voor te zorgen dan we lang gebruik kunnen maken van de ingebouwde resistenties.
De aardappelteelt vraagt om ambachtelijk aandacht
Een complex aantal factoren veroorzaken in het huidige groeiseizoen een groot verschil tussen de percelen aardappelen. Naast de genetische eigenschappen van het ras spelen zowel het vorige groeiseizoen(2022), de bewaaromstandigheden, als de bewerkingen van rooien tot poten een rol. Maar daarnaast zijn ook de voorvrucht, de bodemcondities, bemesting, planttijdstip en de groeiomstandigheden redenen die het verschil maken. In het seizoen 2023 hebben een aantal specifieke factoren een cruciale invloed op de groei van het aardappelgewas.
Cursus Aardappelveredeling, rasintroductie en teelt 2023
De drie regionale aardappelkwekers verenigingen (AKV’s) bieden de Cursus Aardappelveredeling en teelt in 2023 opnieuw aan. Naast diverse aspecten rond de veredeling, en rasintroductie maken de teelt-technische onderwerpen ziekten en gebreken onderdeel uit van het cursuspakket.
Hobbykwekers zijn nog steeds succesvol
In Nederland zijn naast de bekende professionele aardappelkweekbedrijven meer dan 100 hobby kwekers actief. Met veel succes zorgen ze voor een groot aantal rassen die wereldwijd worden geteeld. Een voorbeeld van een gepassioneerde hobbykweker die inmiddels de Cammeo en de Camillo op de rassenlijst heeft staan is Hans van den Oord uit Wieringerwerf.
Aardappelplanten zonder stress zijn sterker en worden minder snel aangetast door phytophthora
De gedachte dat robuuste rassen alleen door biologische telers worden geteeld, is achterhaald. Zowel gangbaar als in de biologische teelt, kan de combinatie van phytophthora resistente rassen en een goed management tijdens de teelt bijdragen tot een betrouwbaar resultaat. Zachte winters in combinatie met zware machines maken het er voor de plant niet makkelijker op. Echter, klanten vragen steeds vaker om een duurzaam, robuust geteeld product. Het moment om er veel aandacht aan te besteden.
Pootgoedaangifte laat een sterke daling van de vrije rassen Bintje, Desiree en Monalisa zien.
De aangifte van de pootgoedpercelen is door de NAK weer gepubliceerd. Door het late pootseizoen zullen er misschien nog wat wijzingen optreden. Ten opzichte van vorig jaar is het areaal pootgoed in Nederland ongeveer gelijk gebleven.
Bij het telen van pootgoed in 2021 moet alles kloppen
We zijn allemaal weer benieuwd hoeveel pootgoed er dit jaar wordt aangegeven. Binnenkort komen de cijfers al laat het poten op een aantal bedrijven nog even op zich wachten. We kunnen vaststellen dat de bodemomstandigheden anders zijn dan vorig jaar. Daarnaast wordt de invloed van corona zichtbaar. Vindt er een verschuiving plaatst tussen de marktsegmenten?
