- 06-30589690
- jacob@eisingadvies.nl
Het aardappelseizoen 2026 was er één dat ons opnieuw liet zien hoe sterk teeltresultaten afhangen van bodemkwaliteit, raskenmerken, weersomstandigheden en timing. Een vroeg pootseizoen, een snel groeiend gewas en daarna een lange periode van hitte en droogte zorgden voor grote verschillen tussen percelen. In deze blog blik ik terug op wat we hebben gezien, wat goed ging, waar de uitdagingen lagen en welke lessen we meenemen richting 2027.
Om de aardappelsector te versterken en te verduurzamen, voert SMK in samenwerking met Bionext en BO Akkerbouw een onderzoeksproject uit naar de teelt van aardappelrassen met een verbeterde resistentie tegen Phytophthora infestans. Deze rassen bieden perspectief om de weerbaarheid en toekomstbestendigheid van de sector te vergroten.
De pootgoedsector ziet een sterke toename van verlagingen in de nacontrole, vooral door virus Y en bladrolvirus. Dit hangt samen met structurele veranderingen in de vermeerdering:
– De klassieke stammenbedrijven zijn grotendeels verdwenen; miniknollen domineren.
– Veel PB1–PB3-materiaal wordt niet meer gekeurd en een substantieel deel onder doek geteeld, waardoor raszuiverheid en virusstatus minder goed worden bewaakt.
– Door snelle vermeerdering en eigengebruik ontstaat een groot volume pootgoed dat nooit officieel is gecontroleerd.
– Nieuwe rassen worden toegelaten zonder volledige virusbeoordeling, en sommige rassen zijn tolerant: ze tonen weinig symptomen maar kunnen wel virus verspreiden.
– Zachtere winters vergroten de overlevingskansen van virusbronnen.
Cursus: Rasontwikkeling in de Praktijk – Van Genetica tot Marktwaarde
Professionals in de aardappelketen leren het volledige traject van rasontwikkeling kennen: van genetica en veredeling tot marktintroductie en ketensamenwerking. De cursus combineert theorie, praktijkvoorbeelden en excursies, en biedt zowel kennis als netwerkopbouw.
De Drentse en Groninger Aardappelkwekersvereniging, de Fries-Groningse Aardappelkwekersvereniging en de Aardappelkwekersvereniging Midden-Nederland hebben op 30 januari in het gevangenismuseum in Veenhuizen het 70 jarig jubileum gevierd. De verenigingen spelen tot de dag van vandaag een cruciale rol bij de beproeving van jonge nieuwe rassen, het uitwisselen van kennis door middel van vergaderingen en het organiseren van excursies in het binnen- en buitenland. Daarnaast wordt er door de verenigingen gezamenlijk ieder jaar een veredelingscursus georganiseerd en coördineren ze het uitreiken van de wandborden binnen het Geert Veenhuizen fonds. Een levendige club met een gezamenlijke passie, de aardappelveredeling.
Op diverse cursuslocaties maakt u kennis met de veredeling en rasintroductie. Maar ook de teelt-technische onderwerpen zoals ziekten, plagen en gebreken maken onderdeel uit van het cursuspakket. Theorie en praktijk worden tijdens de cursusdagen gecombineerd.
Deze blog gaat over de combinatie van een ras en de stikstofbehoefte. Essentiele onderdelen in de teelt van aardappelen zoals de bodemgesteldheid, pootgoedkwaliteit, mechanisatie en andere belangrijke elementen naast stikstof, die de groei stimuleren, worden hier buiten beschouwing gelaten. Het gaat ook niet over teelten zoals de primeurteelt die om een andere specifieke aanpak vragen. Het gaat hier om rassen die we aanduiden als hoofdgewas.
Naast diverse aspecten rond de veredeling en rasintroductie, maken de teelt-technische onderwerpen zoals ziekten, plagen en gebreken onderdeel uit van het cursuspakket.
Het bijzondere voorjaar zorgt dit jaar voor veel primair virus zieke planten in de aardappelvelden. Een aantal rassen zijn resistent maar de meeste grote rassen zijn in meer of mindere mate vatbaar voor Y-virus. Daarnaast verschillen de rassen in gevoeligheid waardoor het virus niet altijd goed is te zien. Primair geïnfecteerde planten vertonen vaak andere symptomen dan secondaire zieke planten. Wanneer een geïnfecteerde knol opnieuw als pootgoed wordt gebruikt krijg je opnieuw een zieke plant. Zieke knollen kunnen in sommige rassen typische groeischeuren vertonen. YNTN gevoelige rassen geven necrotische plekken op en in de knol. Met name knollen van vroeg geïnfecteerde planten kunnen in de nateelt onder minder gunstige groeiomstandigheden (droogte en hitte) zorgen voor een afwijkende sortering en een lagere opbrengst.
Kweekbedrijven kweken robuuste aardappelrassen die voldoen aan de eisen van de markt. Rassen die stress bestendig zijn, weerbaar tegen ziekten en plagen en passen binnen de vele aanwezige marktsegmenten. Handelshuizen hebben de verantwoordelijkheid om deze nieuwe rassen samen met een goed teeltadvies en marktintroductieprogramma in de markt te zetten. Telers zijn verantwoordelijk voor een goed management om er voor te zorgen dan we lang gebruik kunnen maken van de ingebouwde resistenties.
